Gelegen naast de Lek aan de rand van de Alblasserwaard

Bedrijventerrein Gelkenes ligt naast de Lek aan de rand van de Alblasserwaard en is ontstaan in de jaren 80 en daarna langzaam uitgegroeid tot de huidige vorm. Het ligt in het natte veenweidelandschap van de Liesveld Polder en de bodem bestaat uit zware klei op veen. Het bedrijventerrein laat nog enkele sporen van het onderliggende polderlandschap zien, in de vorm van watergangen die vanuit de polder het terrein insteken. Samen met de watergangen zien we enkele boomrijen met natte boomsoorten als els, berk en wilg.

Gelkenes karakteriseert zich desondanks als een typisch grijs en verouderd bedrijventerrein met vierkante loodsen en een groot oppervlak aan (asfalt)verharding ten behoeve van auto- en vrachtverkeer. De combinatie van lage ligging, verzakking van de bodem, slecht doorlatende kleigrond, en zeer veel verharding, resulteert regelmatig in wateroverlast bij hevige regenbuien, waarbij het water de bedrijfspanden instroomt. Daarnaast zorgt het grote oppervlak verharding en gebrek aan bomen voor hittestress wat het terrein een onaangename werkplek maakt. Het gaat hier dus niet alleen om esthetische en ecologische verduurzaming, maar ook om pragmatische economische verduurzaming voor een toekomstbestendig Gelkenes.

Analyse: economische en ecologische kaders

Om te kunnen bepalen op welke wijze en op welke locaties Gelkenes vergroend kan worden is het terrein eerst grondig geanalyseerd. De analyse is in twee delen opgedeeld: de economische en ecologische kaders. De economische kaders omvatten onder andere analyse van het bedrijfsmatig ruimtegebruik, de identiteit van het terrein, en de huidige (economische) ambities en uitdagingen. Door middel van principeprofielen is de huidige ruimtelijke opbouw van het gebied in relatie tot gebruik en ondergrondse kabels en leidingen in kaart gebracht. Lokale ondernemers geïnterviewd, en zijn er talloze gesprekken met diverse beleidsmakers en afdelingen van de gemeente gevoerd.

De ecologische kaders omvatten onder andere de analyse van de klimaatadaptieve opgave, lokale landschap en natuur, het aanwezige groen en de ecologische kwaliteit ervan. De principeprofielen zijn gebruikt om te onderzoeken waar boven- en ondergronds ruimte is voor het ontwikkelen van een boomstructuur.

Overkoepelende en verbindende groenstructuur

De conclusies vanuit de analyse zijn verwerkt in de groenstructuurvisie: een overkoepelende en verbindende groenstructuur voor heel Gelkenes, waarbinnen de mazen van het groene netwerk volop ruimte is voor bedrijvigheid. De bestaande kaders vanuit de bedrijven en het omliggende landschap zijn leidend voor de groenstructuurvisie. We zoeken binnen wat er nu is naar ruimte om te kunnen vergroenen. De nieuwe groenstructuur is gekoppeld aan bestaande wegen en groen-blauwe structuren vanuit het landschap. We haken aan op wat er al is, versterken wat waardevol is en ontwikkelen wat er momenteel mist. Gelkenes transformeert zo van een autonome blinde vlek in het landschap, tot een verbonden, gezond en toekomstbestendig werklandschap.

Kansenkaart: een overkoepelende, verbindende en perceelsgrensoverschreidende groenstructuur

De uitkomst van onze uitgebreide analyse is onderstaande kansenkaart die opgedeeld is in twee delen: concrete kansen in de openbare ruimte en concrete kansen op bedrijfspercelen. De kansenkaart laat een overkoepelende groenstructuur voor Gelkenes zien, gekoppeld aan de huidige ontsluiting en bedrijvigheid binnen Gelkenes. We introduceren hiermee ook een veilig en verkoelend recreatief wandelnetwerk binnen het bedrijventerrein.

Via de groenstructuur wordt het hele terrein waterrobuuster gemaakt,waarbij we de oorspronkelijke watergangen van het onderliggende veenweidelandschap deels herintroduceren. Dankzij een perceelsgrensoverschreidende samenwerking tussen gemeente en ondernemers, ontstaat zo de meest aantrekkelijke en toekomstbestendige werkomgeving van de Alblasserwaard.

Een aantal van deze concrete kansen zijn inmiddels al gerealiseerd of in uitvoering. Stap voor stap wordt onze visie voor Gelkenes zo werkelijkheid.